Bey mahallesi ve geçmişten geleceğe doğru  uzanan büyülü dehlizleri…

Sanki modern bir şehrin tam merkezinde yerleştirilmiş tarihin bir nişanesi gibi Gaziantep’in BEY MAHALLESİ...

Çok fazla uzağa gitmeden bakacak olursak, bundan 20-25 yıl öncesine kadar çok da fazla dikkat edilmiyordu kültürel miraslarımız olan bu mahalleye ve içinde ki eşsiz güzellikte ki tarihi Gaziantep evlerine. Adeta kaderine terk edilmiş ve dışarıdan bilinçsiz müdahalelerle katlediliyordu tarihimiz ve özgün mimarimiz.

Ama yerel yönetimlerin bu durumun farkına varması ve çabalarıyla bir tarihin yok olması önlendi nihayetinde. Bey Mahallesinin yaşayan bir tarih olduğu ve ileriki nesiller içinde yaşatılması gerektiğinin farkına varıldı. Belki kullanımları anlamında o güzel Antep Evlerine farklı işlevler yüklendi ama en azından yok olması önlendi.

Ben olaya bu açıdan bakıyorum. İşlevsel olarak bu evler, orijinal işlevi olan ‘mesken’ değil şimdi ama (Bey Mahallesinde ki eski yapıların bir çoğu, restore edilip; kültürel ve sosyal mekanlar, otel, motel, kafe v.b olarak fonksiyon verilmeye çalışılmaktadır) en azından yaşadıklarını ve ileriye taşındıklarını görmek benim açımdan büyük bir mutluluk vesilesi. Bu işe omuz veren tüm paydaşlara hususen de Gaziantep’te bu işin öncülüğünü yapmış geçmiş dönem belediye başkanımız Sayın Asım GÜZELBEY’e ve elbette bu önemli mirası aynı bilinç ile karşılayan ve bayrağı daha da ileri taşıyan Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Fatma ŞAHİN’e bir kez daha huzurlarınızda teşekkürü bir borç biliyorum.

Biraz da bu tarihi mahalleye can veren, tarihini yansıtan, sokaklarını yani ‘‘dehlizlerini’’ tanıyalım hep birlikte istiyorum dostlar. Eski Gaziantep’in yerleşim yerlerinin bulunduğu bu mahalle sanki büyük bir tablo gibi bütün ihtişamı ile durur gözümüzün önünde. Eski Gaziantep adeta “büyük bir taşkent” fotoğrafı gibidir. Dar ve dolambaçlı sokaklar (dehlizler) labirent misalidir ve sizi geçmişin derinliklerine çekerken, zaman içinde de bir yolculuğa çıkarır.

Eski Antep Evleri birbirine omuz vermiş sıkı dostlar gibi yan yanadır. Sokakların darlığı hemen dikkatimizi çeker, sokak duvarları mahremiyet kaygısı ile yüksek tutulduğundan kendiliğinden “gölge sokaklar” oluşmuştur. Bu haliyle bu sokaklar üstü kapalı dar ve uzun geçitlere yani dehlizlere benzer. Yerel halkta bu sokaklara dehliz demeyi tercih etmiştir. Günün her saatinde güneş ve gölge size muhteşem güzellikler sunmaya devam eder bu dehlizlerde.

Evlerin yüksek avlu duvarlarından dolayı, gölgelediği dar dehlizler özelikle yaz aylarında sıcakların çok yüksek olduğu bu bölgede insanların sıcaktan etkilenmeden yürümelerine yardımcı olur. Antep evlerinin bulunduğu dehlizlere girdiğinizde kendinizi sanki surlarla çevrili bir yolda bulursunuz. Bu durum Bey Mahallesi’nde tüm canlılığıyla hala yaşamaktadır günümüzde. Attığınız her adımda tarihten bir ize, coğrafyasından bir kesite, eski insanlardan kalma bir yaşam kültürüne rastlıyor ve yeni şeyler keşfediyorsunuz bu dehlizlerde.

Dehlizler tam bittiğini düşündüğünüzde, keskin bir virajla karşılayabilir sizi ve algınızı hemen başka bir yöne çevirebilir. Bu dehlizleri gezdiğinizde kendinizi bir labirentin içinde hissetmeniz o kadar doğal bir durumdur ki; aşina değilseniz bu labirentten çıkmanız hiç de kolay olmayacaktır elbette. Aman dikkat, yolunuzu şaşırıp da bir anda labirentin kapalı bir yolunda bir çıkmaz sokakta bulabilirsiniz kendinizi. Bu arada sanki doğal yatağında akan bir nehir gibi hissederseniz bazen, bu durum ise gayet normaldir bu dehlizlerde. Çünkü bir anda karşınıza kemerli bir köprü çıkabilir sokağın birinde. Bilinen köprülerin aksine bu köprülerin üzerinde evler görürsünüz ve altından geçip giden yüzlerce insan. Bu yapılara “kabaltı” denir.

Bu dehlizlerde dolaştığınızda, insanların taşları nasıl sanata dönüştürdüğünü de görmemiz mümkündür ayrıca. Hususen taş işçiliğinin bir sanata dönüşümü hayranlık vericidir gerçekten de. Antep evlerinde özellikle avlu ve dış duvarlar “havara” veya “keymıh” adı verilen yumuşak kalkerli kesme taşlardan kalın olarak yapılırdı. Bu taşlar taş ocaklarından çıkartılarak ustalar tarafından özenle kesilir, duvarlara konulacak hale ve boyuta getirilirdi. Taşların en büyük özelliği çıkarıldıkları zaman yumuşak olmaları, zamanla sertleşmeleriydi. Bu taşın doğal özelliğinden dolayı, evlerin içi yazın serin, kışın sıcak olmaktadır.

Dehlizler; başta Bey Mahallesi olmak üzere, Türktepe, Eyüboğlu, Bostancı, Kozluca, Tepebaşı Mahallerinde, Şehreküstü Semtinde, Tarihi Gaziantep Kalesi civarında yani eski mimari anlayışın ve eski kent dokusunun en güzel örnekleriyle dolu bir şehir olan kadim şehir ‘‘GAZİANTEP’’ te bekliyor olacak bizleri…

Ves-selam…

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hasan Kökmen - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gaziantep Haberleri | Gaziantep Son Dakika Haberleri | Yerel Haberler Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gaziantep Haberleri | Gaziantep Son Dakika Haberleri | Yerel Haberler hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Gaziantep Haberleri | Gaziantep Son Dakika Haberleri | Yerel Haberler editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gaziantep Haberleri | Gaziantep Son Dakika Haberleri | Yerel Haberler değil haberi geçen ajanstır.



Gaziantep Markaları

Gaziantep Haberleri | Gaziantep Son Dakika Haberleri | Yerel Haberler, Gaziantep ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (530) 461 99 27
Reklam bilgi

Anket Türk Bilim Adamları tarafından geliştirilen Koronavirüs aşısı Türkovac'ı yaptırmak için gönüllü olur musunuz ?